Çocuklarda Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı
Gözyaşı sistemi, diğer adıyla lakrimal sistem temel olarak iki bölümden oluşmaktadır. Salgılayıcı sistem dediğimiz gözyaşımızı yapan sistem ve boşaltıcı sistem dediğimiz gözyaşının görevini yaptıktan sonra gözden temizleyen sistem. Salgılayıcı sistemden gözyaşı yapılır ve küçük kanalcıklar vasıtasıyla sistemli ve aralıklı bir şekilde göz yüzeyine akıtılır. Gözyaşı gözdeki görevini tamamladıktan sonra boşaltıcı sistem vasıtasıyla buruna doğru biz farkına varmadan akıtılır.
Çocuklarda Gözyaşı Kanalı Neden Tıkanır?
Gözyaşı kanalı tıkanıklığına geçmeden önce konunun daha net anlaşılması için boşaltıcı sistem anatomisinden bahsetmek gerekir. Alt ve üst göz kapağımızın burun köküne yakın kısmında, kapağımızı hafifçe çevirip aynaya baktığımızda küçük bir delik görürüz. Biz bu deliklere punktum deriz ve boşaltıcı sistemin başlangıcı bu deliklerdir. Gözyaşımız gözdeki görevini tamamladıktan sonra bir pompa vasıtasıyla bu deliklere doğru akar. Bu deliklerden akan gözyaşımız kanalikül dediğimiz küçük kanalcıklarla gözyaşı kesesine doğru akar ve burada toplanır. Gözyaşımız gözyaşı kesesine geldikten sonra nazolakrimal kanal dediğimiz bir nevi kesenin devamı niteliğinde daha geniş bir kanala doğru akar ve buruna geçer. Burun ile nazolakrimal kanal arasında bir nevi açılıp kapanan valf sistemi şeklinde bir kapakçık vardır.
Burun ile gözyaşı kesesi arasında bulunan valf şeklindeki kapakçık doğumdan sonra bazı çocuklarda gelişimini tamamlamadığı için tıkalı olmaktadır. Haliyle bu kapakçık tıkalı olunca gözyaşı buruna doğru akmaz ve kesede birikir. Ardından geriye doğru bir akım izleyerek gözde birikmeye başlar ve tabi ki kapaklardan dışarıya doğru akar yani göz sulanmaya başlar.
Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığını Anlayabilir miyiz?
Evet dikkatli ebeveynler çok kolaylıkla anlarlar. Çünkü gözyaşı buruna akmadığı için sürekli dışarıya akmak zorunda ve bu da sürekli yaşarmaya neden olur.
Her Sulanan Göz, Gözyaşı Kanalı Tıkanıklığı mıdır?
Gözde sulanma yapan başta göz iltihabı, göz alerjisi, gözde yabancı isim gibi birçok sebep vardır. Ancak doğuştan sulanma ve zaman zaman çapaklanma olan çocuklarda büyük ihtimalle gözyaşı kanalı tıkanıklığı vardır diyebiliriz.
Gözlerin Sürekli Sulanması Çocuğumun Gözüne Zarar Verir mi?
Gözyaşı boşaltım sistemini küçük bir dere yatağına benzetebiliriz. Dere yatağının herhangi bir yerinde dereyi kapattığınız zaman geriye doğru su birikir ve suyun içinde de bir sürü çalı çırpı birikir. Gözyaşımızın görevlerinden birisi de gözlerimizi yıkaması ve temizlemesidir. Gün içerisinde gözümüze giren toz, yabancı cisim ve mikropları temizler ve boşaltım sistemine doğru gönderir. Tıkalı gözyaşı kanal sistemi, bu pisliklerin göz yaşında kalmasına neden olur ve orayı bir nevi mikrop yuvasına dönüştürür. Dolayısıyla gözyaşımızda biriken mikroplar konjonktivit, keratit gibi gözde birçok farklı enfeksiyonlara neden olur.
Gözyaşı Kanalı Kendiliğinden Açılır mı?
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı olan çocuklarda kanal, %70-80 doğumdan sonra ilk ayda kendiliğinden açılır.
Kanal Açılmazsa Ne Yapılmalı?
Mutlaka bir göz hekimine başvurmalısınız. Göz hekiminiz size bazı damla ve jelleri tavsiye edecektir. Yine gözyaşı kanalının açılması için bazı masaj tekniklerini önerip gösterecektir.
Tedaviye Rağmen Kanal Açılmazsa Ne Yapılır?
Eğer masaj ve tedaviye rağmen kanal açılmazsa bir yaş civarında probing dediğimiz ufak bir cerrahi girişimle sondalama yapmaktayız. Bu sondalama tekniği ile beraber %95 gibi bir oranla kanal açılacaktır ve problem çözülecektir. %5 ihtimalle gözyaşı kanalı tekrar tıkanabilir. Bu durumda ikinci bir sondalama yapmak gereki. Eğer ikinci sondalamadan sonra da kanal tıkanırsa ikinci seçenek yani lakrimal entübasyon yapılması gerekir. Lakrimal entübasyonda, gözyaşı kanalına kanal tıkanmasın diye silikon bir tüp yerleştirilir. Ameliyattan yaklaşık 3 ay sonra silikon tüp çıkarılır ve kanal açıklığı sağlanmış olur. Ancak bazen tüpü çıkardıktan sonra kanal yine tıkanabilir ki bu durumda son seçenek DSR (Dakriosistorinostomi) dediğimiz açık bir ameliyatla yeni bir kanal yapılmasıdır.
Probing Ameliyatını Geciktirebilir miyiz?
Her şey yolundaysa bir yaş civarı ameliyat için en uygun zamandır. Bir yaşından sonra ne kadar geciktirilirse ameliyatın başarı şansı azalacaktır.